بخش چهارم:   “آموزش ضمن خدمت”

گفتار يك: دوره ‌هاي

قانون اعطاي امتيازات ايثارگري واشتغال در مناطق جنگي وجنگزده به كارگران مشمول قانون كار

(مصوب 30/9/1376)

ماده 1 - از تاريخ لازم‌الاجرا شدن اين قانون كليه ايثارگران مشمول قانون كار حسب مورد از امتيازات زير بهره مند مي‌شوند:

الف - حق سنوات وارتقاي گروه تشويقي.

  ب  - تسهيلات ماموريت آموزشي.

  ج  - اعطاي امتيازات يك مقطع تحصيلي بالاتر (فقط براي آزادگان وجانبازان).

تبصره - شاغلان مناطق جنگي وجنگزده - موضوع تبصره (3) بند (8) بخشنامه شماره 2727/د مورخ 20/5/1371 سازمان اموراداري واستخدامي كشور- كه از تاريخ 31/6/1359 تا 29/5/1367 در اين مناطق به كار اشتغال داشته‌اند صرفا" از حق سنوات تشويقي بهره مند مي‌شوند.[1]

ماده 2 - منظور از كارگران ايثارگر، جانبازان، رزمندگان با حداقل شش ماه خدمت متوالي يا نه ماه متناوب در جبهه - حسب مورد با تأييد سپاه پاسداران انقلاب اسلامي يا جهادسازندگي و اسرا، آزادگان ومفقودان جنگ تحميلي از تاريخ 31/6/1359 تا 29/5/1367 است.

ماده 3 - مجموع مزاياي پرداختي ماهانه ناشي از اجراي اين قانون به هر كارگر، از پنجاه درصد (50%) حداقل دستمزد مصوب شوراي عالي كار درهمان سال تجاور نمي‌كند.

تبصره - در صورتي كه مشمولان اين قانون قبلا" به موجب مقررات ديگري از امتيازهاي يادشده استفاده كرده باشند، نمي‌توانند از امتيازهاي اين قانون بهره مند شوند، مگر اينكه اين قانون موجب افزايش امتيازات آنان شود كه دراين صورت تنها از امتيازات اين قانون استفاده مي‌كنند.

ماده 4 - ميزان، چگونگي وشرايط اعطاي امتيازها به مشمولان اين قانون، مطابق آئين‌نامه‌اي است كه ظرف سه ماه از تاريخ تصويب اين قانون توسط وزارت كار واموراجتماعي با همكاري سازمان اموراداري واستخدامي كشور و وزارت دفاع وپشتيباني نيروهاي مسلح تهيه وبه تصويب هيأت وزيرات مي‌رسد.

     قانون فوق مشتمل برچهارده ماده ودوتبصره در جلسه علني روز يكشنبه مورخ سي‌ام آذرماه يكهزاروسيصد وهفتادوشش مجلس شوراي اسلامي تصويب ودر تاريخ 3/10/1376 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است.

قانون اعطاي امتيازات ايثارگري و اشتغال در مناطق جنگي و جنگزده به كارگران مشمول قانون كار

ماده 1 - منظور از كارگران ايثارگر، جانبازان و رزمندگان باحداقل شش ماه خدمت متوالي يا نه ماه خدمت متناوب درجبهه و نيز اسراء،آزادگان و مفقودان جنگ تحميلي از تاريخ 31/6/1359 تا تاريخ29/5/1367 مي‌باشند.

تبصره - شمول مزاياي مقرر در اين، آئين‌نامه به كارگران ايثارگر حسب مورد با تأييد ايثارگري كارگران از سوي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، وزارت جهاد سازندگي، بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي، ستاد رسيدگي به امور آزادگان و بنياد شهيد انقلاب اسلامي مي‌باشد.

ماده 2 - كليه ايثارگران موضوع ماده (1) اين آئين‌نامه از مزاياي زير، حسب مورد برخوردار مي‌شوند.

الف - احتساب يك مقطع تحصيلي بالاتر از نظر استخدامي ( فقط براي آزادگان و جانبازان).

ب - برخورداري از مزد شغل يك گروه بالاتر براي آزادگان و مفقودان با حداكثر (3) سال سابقه اسارت يا مفقوديت و جانبازان با حداكثر چهل درصد (40% ) از كار افتادگي ورزمندگان با حداقل (6) ماه خدمت متوالي يا (9) ماه خدمت متناوب در جبهه.

پ - برخورداري از مزد شغل دو گروه بالاتر براي آزادگان و مفقودان با بيش از (3) سال اسارت يا مفقوديت و يا جانبازان با بيش از چهل درصد (40% ) از كار افتادگي و يا رزمندگان با بيش از سه سال خدمت اعم از متناوب يا متوالي در جبهه.

تبصره 1 - در صورتي كه كارگاه فاقد طرح طبقه بندي مشاغل مصوب وزارت كار و امور اجتماعي باشد يا با توجه به طرح طبقه بندي مشاغل امكان ارتقاي كارگر ايثارگر به شغل در يك مقطع تحصيلي بالاتر وجود نداشته باشد، معادل (6/3) در صد مزد مبنا يا مزد ثابت - حسب مورد - به مزد اين قبيل كارگران اضافه خواهد شد. در صورت ارتقاي شغل ناشي از اجراي اين بند، افزايش مزد در هر حال نبايد كمتر از سه و شش دهم در صد (6/3 ) مزد مبناي قبلي كارگر باشد.

تبصره 2- در مورد آزادگان و جانبازان كه مشمول بند ( الف) اين ماده بوده و واجد شرايط مندرج در يكي از بندهاي (ب) و (پ) نيز باشند، افزايشهاي مقرر در بندهاي اخيرالذكر پس از اعمال بند (الف) صورت مي‌گيرد.

تبصره 3 - در صورتي كه كارگاه فاقد طرح طبقه بندي مشاغل مصوب وزارت كار وامور اجتماعي باشد، افزايش مزد ناشي از اجراي بندهاي (ب) و (پ) به ترتيب معادل پنج درصد (5% ) و ده در صد (10% ) مزد ثابت - بنا به تعريف ماده (26) قانون كارصورت مي‌گيرد.

ماده 3 - مزد ثابت يا مزد مبنا كارگراني كه در مقاطع زماني شده در جدول پيوست در مناطق جنگي يا جنگزده شاغل بوده‌اند، به ازاي هر سال اشتغال در مناطق جنگي سه در صد (3%) و در مناطق جنگ زده يك ونيم (5/1) اضافه خواهد شد.

تبصره 1- در صورتي كه از نظر احتساب مدت اشتغال در مناطق مذكور، بين كارفرما و كارگر اختلاف نظر باشد، احراز زمان اشتغال با اداره كار وامور اجتماعي محل و در صورت عدم پذيرش نظر اداره ياد شده، رأي مراجع حل اختلاف مقرر در قانون كار ملاك عمل خواهد بود.

تبصره 2- مدت زمان حضور در جبهه يا اسارت و مفقوديت كارگر جزو مدت مقرردر اين ماده منظور نمي‌گردد.

جدول مناطق جنگي و جنگزده موضوع ماده (3) آئين‌نامه اجرائي ماده (4) قانون اعطاي امتيازات ايثارگري و اشتغال در مناطق جنگي و جنگزده

تبصره 1 - كليه مناطق مذكور وغرب آن از مزاياي مناطق مربوط بهره مندخواهند شد.

تبصره 2 - جزاير خارك- سيري - ابو موسي -لارك نيزبا توجه به تصويبنامه هيأت دولت از تاريخ31/6/59 لغايت 31/6/67 مشمول امتياز ( 5/1% ) افزايش سنواتي مي‌باشد.

ماده 4 - كارفرمايان موظفند در صورت پذيرفته شدن كارگران ايثارگر در دانشگاهها يا مراكز آموزش عالي يا مدارس ودبيرستانهاي وزارت آموزش وپرورش، برابر برنامه تحصيلي اعلام شده از سوي مراكز ياد شده و با رعايت فواصل زماني رفت و برگشت آنان از محل تحصيل تا كارگاه و بالعكس با مأموريت آموزشي كارگران ايثارگر با پرداخت مزد و مزاياي متعلقه موظف موافقت كنند.

كارفرمابان مي‌توانند در صورت تشخيص، با مأموريت آموزشي كارگران جانباز پنجاه درصد (50% ) به بالا و رزمندگان و آزادگان با اسارت ازسه سال، به صورت تمام وقت موافقت كنند.

در صورتي كه محل تحصيل پذيرفته شدگان دانشگاهها يا مراكز آموزش عالي در شهري غير از شهر محل استقرار كارگاه باشد. سال تحصيلي ملاك محاسبه است.

تبصره 1 - كارفرمايان مشمول اين ماده مي‌توانند در صورت لزوم نسبت به اخذ تعهد تضمين‌هاي لازم از كارگر مبني بر اشتغال در كارگاه حداكثر معادل دو برابر مدت مأموريت، پس از فراغت از تحصيل اقدام نمايند و كارگران ذي ربط مكلف به رعايت نظر كارفرما مي‌باشند.

تبصره 2 - پس از فراغت از تحصيل، كارفرما مكلف است كارگر ر ا به كار بگمارد و حتي الامكان شغلي متناسب با مدرك تحصيلي به وي ارجاع نمايد.

تبصره 3 - حداكثر  مدت استفاده از تسهيلات آموزشي موضوع اين ماده چهار سال است و تمديد آن تنها با تقاضاي كارگر و موافقت كارفرما و به صورت مرخصي بدون حقوق موضوع ماده ( 71 ) قانون كار ميسر است         

ماده 5 - افزايش‌هاي ناشي از اجراي اين آئين‌نامه در هر حال جزو مزد مبنا يا مزد ثابت كارگران محسوب مي‌شود.

ماده 6 - كليه كارگران مشمول قانون كار واجد شرايط مندرج در اين آئين‌نامه اعم از آنكه قبل از تاريخ 31/6/1359 دركارگاه شاغل بوده يا پس از آن به استخدام كارگاه در آمده باشند، مشمول مقررات اين آئين‌نامه مي‌باشند.

 ماده 7 - در صورتي كه مشمولان اين آئين‌نامه به موجب مقررات ديگري از امتيازات مشابه استفاده كرده باشند، نمي‌توانند از امتيازات اين آئين‌نامه بهره مند شوند، مگر اينكه اين آئين‌نامه موجب افزايش امتيازات آنان شود كه در اين صورت از امتيازات اخير استفاده مي‌كنند.

ماده 8 - در صورتي كه هر يك از ايثارگران، مشمول برخورداري بيش از يكي از امتيازات مقرردر اين آئين‌نامه شوند، با رعايت مواد ( 5) و (7) اين آئين‌نامه از امتيازات مربوط بهره مند مي‌شوند.

ماده 9 - افزايش‌هاي ناشي از اجراي اين آئين‌نامه از تاريخ 14/11/1376 پرداخت مي‌گردد.     

از قانون تسهيلات استخدامي و اجتماعي جانبازان انقلاب اسلامي

(مصوب 31/3/74)

ماده 12- به منظور ارتقاي سطح دانش و آمادگي جانبازان جهت تصدي مشاغل مناسب، كليه دستگاههاي مشمول اين قانون مكلفند ضمن فراهم آوردن امكانات لازم براي آموزشهاي كوتاه مدت، با ادامه تحصيل جانبازاني كه در استخدام دارند تا پايان تحصيلات دانشگاهي به صورت مأموريت آموزشي تمام وقت يا نيمه وقت موافقت نمايند. جانبازان ياد شده از كليه حقوق و مزاياي مربوط بهره مند خواهند شد.

نحوه اجراي اين ماده به موجب آئين‌نامه اي خواهد بود كه بنا به پيشنهاد مشترك بنياد با موافقت ولي فقيه يا نماينده مأذون از طرف ايشان سازمان امور اداري و استخدامي كشور، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران و وزارت كار و امور اجتماعي به تصويب هيأت وزيران مي‌رسد.

آئين‌نامه اجرايي ماده(12) قانون تسهيلات استخدامي و اجتماعي جانبازان انقلاب اسلامي

(مصوب 2/8/78 )

ماده1- در اين آئين‌نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار ميروند :

الف- قانون: قانون تسهيلات استخدامي و اجتماعي جانبازان انقلاب اسلامي مصوب 1374.

ب- دستگاه : كليه دستگاههاي موضوع ماده (3) قانون.

پ- مستخدم جانباز : كليه مستخدمان دستگاهها كه به موجب بند «ب» ماده (2) قانون جانباز شناخته شده يا مي‌شوند و داراي درصد جانبازي مي‌باشند.

ت-دوره‌هاي آموزشي : دوره‌هايي كه منجر به اخذ مدرك علمي يا استخدامي مي‌شود يا براي بالا بردن سطح معلومات شغلي از طريق كارآموزي و آموزش كوتاه مدت و بلند مدت، در داخل يا خارج از كشور با رعايت قانون اعزام دانشجو به خارج از كشور انجام ميگيرد.

ث- مأموريت آموزشي : اعزام مستخدمان جانباز براي گذراندن دوره‌هاي آموزشي مختلف مي‌باشد.

ماده2- كليه دستگاهها مكلفند با برنامه‌ريزي و اجراي دوره‌هاي كوتاه مدت شغلي جهت مستخدمان جانباز خود، معلومات و مهارتهاي مورد نياز را در آنان ايجاد و شغلي جهت مستخدمان جانباز خود، معلومات و مهارتهاي مورد نياز را در آنان ايجاد و موجبات ارتقاي سطح شغلي آنان را فراهم نمايند.

تبصره-دوره‌هاي موضوع اين ماده توسط دستگاهها اجرا خواهد شد و چنانچه امكان آموزش موضوع اين ماده دردستگاهي فراهم نباشد، دستگاه موظف است از طريق مراجع ذي صلاح امكان آموزش آنان را در دستگاههاي واجد شرايط فراهم نمايد.

ماده 3- كليه دستگاهها مكلفند با مأموريت آموزشي مستخدمان جانباز خود كه در كليه مقاطع تحصيلي رسمي و مورد تأييد پذيرفته مي‌شوند موافقت نمايند.

تبصره –دانشجويان جانبازي كه در دانشگاه پيام نور پذيرفته شده‌اند، مي‌توانند جهت آمادگي براي شركت در امتحانات پايان هر ترم تحصيلي با ارايه برنامه امتحانات حداكثر از يك ماه مأموريت آموزشي استفاده نمايند.

ماده4- پست سازماني مستخدمان جانباز تا اتمام مأموريت آموزشي حفظ خواهد شد. در صورتي كه حفظ پست سازماني ميسر نباشد، دستگاه مكلف به اختصاص پست همتراز برابر مفاد بند « د » ماده (2) قانون خواهد بود .

ماده5-مدت مأموريت آموزشي جانباز به عنوان تجربه مفيد جهت ارتقاي گروه، قابل احتساب است و به مستخدمان جانباز در مدت مأموريت آموزشي حقوق و مزاياي مستمر و كليه فوق‌العاده‌ها ( به استثناي فوق‌العاده اضافه كار، سختي شرايط محيط كار و نوبت كاري و فوق‌العاده جذب مديران و مشاغل تخصصي) و پاداش پايان سال و كمكهاي نقدي و غير نقدي با رعايت ضوابط و مقررات مربوط پرداخت مي‌گردد.

تبصره –فوق‌العاده‌هاي مستثني شده موضوع اين ماده در مأموريتهاي آموزشي پاره وقت به نسبت مدت اشتغال پرداخت مي‌شود.

ماده6 [2]-دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي موظفند بنابه درخواست دستگاه متبوع مستخدم جانباز چگونگي وضعيت تحصيلي وي را از لحاظ واحدهاي گذرانده شده، واحدهاي اخذ شده، ساعات و برنامه كلاسي وي را به دستگاه متبوع مستخدم جانباز اعلام نمايند.

ماده7- در مواردي كه دستگاه متبوع مستخدم جانباز به رشته تحصيلي دانشگاهي كه مستخدم جانباز در آن پذيرفته شده است نياز نداشته باشد، مكلف است ضمن موافقت با مأموريت آموزشي جانباز در صورت درخواست ساير دستگاهها، هماهنگي‌هاي لازم را جهت انتقال مستخدم موصوف به عمل آورد تا مستخدم جانباز مأموريت خود را در دستگاه جديد ادامه دهد، در هر صورت موافقت با مأموريت آموزشي جانباز تا فراهم شدن زمينه انتقال وي الزامي خواهد بود.

ماده8- استفاده از مأموريت آموزشي اعم از تمام وقت يا نيمه وقت در دوران خدمت رسمي آزمايشي امكان پذير مي‌باشد.

ماده9-حداكثر مدت آموزشي جانبازان براي ادامه تحصيل در هر مقطع آموزشي تابع مقررات آموزشي هريك از وزارتخانه‌هاي آموزش و پرورش، فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و در مورد جانبازان مشمول قانون كار كه آموزش‌هاي فني و حرفه اي را مي‌گذرانند، تابع مقررات مربوط به آموزشهاي فني و حرفه اي خواهد بود.

ماده10-اعطاي مأموريت آموزشي به مستخدم براي هر مقطع آموزشي فقط يك بار مجاز مي‌باشد.

ماده11-چنانچه جانباز در ترم تحصيلي يا طي دوره‌هاي آموزشي غيبت كرده يا مرخصي آموزشي گرفته يا در حال تعويق ترم باشد حقوق و مزايايي به او تعلق نخواهد گرفت، مگر اينكه در آن مدت در دستگاه مربوط به كار اشتغال داشته باشد.

تبصره- مدت معالجه و درمان جانباز در حين تحصيل كه ناشي از عوارض جانبازي باشد با تأييد بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي و حسب مورد كميسيونهاي ذي ربطي كه در نيروهاي مسلح تشكيل مي‌شوند، از شمول اين ماده مستثني خواهد بود.

ماده12-دستگاهها مكلفند با مأموريت آموزشي جانبازاني كه طي سالهاي قبل در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي پذيرفته شده‌اند و امكان ادامه تحصيل آنان براساس مقررات ورود به دانشگاهها همچنان وجود داشته باشد، ولي به هر دليل ديگري مأمور به تحصيل نشده‌اند موافقت نمايند.