بخش اول: “حمايت‌هاي قضائي و تسهيلات حقوقي”

قانون واگذاري حق حضانت فرزندان صغير يا محجور به مادران آنها [1]

(مصوب 6/5/1364  مجلس شوراي اسلامي)

ماده واحده -  حضانت فرزندان صغير يا محجوري كه پدرانشان به مقام والاي شهادت رسيده ويا فوت شده باشند با مادران آنها خواهد بود وهزينه متعارف زندگي اين فرزندان چنانچه از اموال خودشان باشد در اختيار ولي شرعي است واگر از طريق بودجه دولت يا از بنيادشهيد پرداخت مي‌شود در اختيار مادرانشان قرار مي‌گيرد مگر آنكه دادگاه صالح در موارد ادعاي عدم صلاحيت مادر حكم به عدم صلاحيت بكند.

تبصره1- مقصود از محجور در اين قانون مجنون يا سفيه ايست كه حجرش متصل به صغر باشد.  

تبصره 2 - ازدواج مادراني كه درماده واحده ذكر شده است. مانع از حق حضانت آنها نمي‌گردد.

تبصره 3 - حدود هزينه متعارف توسط دادگاه معين و به مادر يا نماينده قانوني اوپرداخت خواهد شد.

تبصره 4 - در مواردي كه تعيين حدود هزينه متعارف يا عدم صلاحيت مادر به فرزندان شهدا در دادگاه مطرح باشد بنيادشهيد موظف است كارشناس خود را به دادگاه معرفي كند.

قانون فوق مشتمل بر ماده واحده وچهارتبصره در جلسه روز يكشنبه ششم مرداد ماه يكهزاروسيصد و شصت وچهار مجلس شوراي اسلامي تصويب ودر تاريخ 13/5/1364 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است.

قانون اصلاح تبصره يك مصوب 28/6/1364 ماده 9 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 13/2/1362 مجلس شوراي اسلامي 

(مصوب 24/7/1365  شوراي انقلاب اسلامي)

ماده واحده -  تبصره يك مصوب 28/6/1364 ماده 9 قانون روابط موجر ومستأجر مصوب 13/2/1362 مجلس شوراي اسلامي بشرح ذيل اصلاح مي‌گردد:

تبصره 1 -  در مواردي كه دادگاه صدور حكم تخليه اماكن آموزشي ودولتي ومورد اجاره مهاجرين جنگي ورزمندگان را بعلت كمبود جاي مناسب عسر وحرج تشخيص دهد دادگاه موظف است تا رفع عسر وحرج بمدت پنجسال از تاريخ 28/6/1364 از صدور حكم خودداري كند ومستأجرين اماكن آموزشي ودولتي مكلفند ظرف اين مدت جهت رفع كمبود اماكن تدابير لازم اتخاذ نمايند.               

ازقانون مقررات استخدامي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي 

مصوب 21/7/1370

ماده 203 - سپاه موظف است به منظور حمايت از بسيجيان، رزمندگان و ايثارگران، دفاتر مشاوره حقوقي وقضايي را باهماهنگي قوه قضائيه و وزارت دادگستري تشكيل و اداره نمايد.

تبصره - نحوه فعاليت، محل استقرار ونوع ارتباط اين دفاتربه موجب آئين‌نامه اي است كه توسط ستاد كل سپاه و وزارت باهماهنگي قوه قضائيه و وزارت دادگستري تهيه وبه تصويب فرماندهي كل خواهدرسيد.

از آئين‌نامه اجرائي موضوع ماده 203 قانون استخدامي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي

فصل اول - كليات:

          ماده 1- در اجراي ماده 203 قانون استخدامي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي به منظور حمايت قضائي از بسيجيان، رزمندگان و ايثارگران، دفاتري تحت عنوان "دفاتر حمايت حقوقي و قضائي ايثارگران" تشكيل و برابر با مقررات اين آئين‌نامه فعاليت مي‌نمايند.

          ماده 2- افراد تحت حمايت موضوع اين آئين‌نامه عبارتند از:

الف) جانبازان از كارافتاده كلي و جانبازان حداقل با 25%، از كارافتادگي به بالا.

ب) آزادگان و خانواده اسراء و گروگانهاي بسيج و سپاه شامل پدر، مادر، همسر و فرزندان.

ج) رزمندگان داوطلب بشرط داشتن حداقل سه ماه سابقه خدمت متوالي و يا 6 ماه خدمت متناوب در جبهه.

د)كليه بسيجيان در عضويتهاي فعال و ويژه به شرط داشتن حداقل 6 ماه سابقه عضويت در بسيج و استمرار آن تاكنون.

          ماده 3- وظائف اين دفاتر عبارت است از انجام هرگونه حمايت حقوقي و قضائي و نيز ارائه خدمات مشاوره اي به افراد موضوع اين آئين‌نامه كه به صورتهاي ذيل اعمال مي‌گردد.

الف) ارائه مشاوره حقوقي.

ب) قبول وكالت در پيگيري دعاوي و شكايات مطروحه از طرف آنها.

ج) ارشاد قضائي.

د) انجام اقدامات لازم جهت تسريع در رسيدگي به پرونده‌هاي مطروحه.

هـ) انجام كليه وظائف مقرر در ماده 4 قانون حمايت قضائي از بسيج در مورد افراد موضوع آن قانون.

و) كمك به مراجع قضائي در تشخيص اعسار افراد معسر موضوع اين آئين‌نامه از قبيل ارائه مدارك حقوق و اسناد و اموال و املاك آنها.

ز) انجام اقدامات لازم براي استفاده افراد موضوع اين آئين‌نامه از امتيازات تسهيلات قانوني.

فصل دوم - نحوه فعاليت دفاتر:

ماده 4- اقدامات دفاتر با درخواست كتبي متقاضي و پس از اطمينان از دارا بودن هر يك از شرايط مندرج در ماده 2 اين آئين‌نامه آغاز مي‌گردد.

ماده 5- كليه اقدامات دفاتر در هر مرحله از مراحل دادرسي، با درخواست و اعلام فرد متقاضي صورت مي‌‌گيرد.

ماده 6- قبول وكالت از سوي دفاتر حمايت بايد به مراجع ذيربط اعم از قضائي، انتظامي و ساير سازمانهاي مرتبط، اعلام و سازمانها و مراجع مزبور نيز موظفند در چارچوب اين آئين‌نامه همكاريهاي لازم را بعمل آورند.

ماده 7- دفاتر حمايت در اجراي وظائف خود داراي اختيارات ذيل مي‌باشند:

الف) انجام اقدامات لازم براي آگاهي از آخرين وضعيت پرونده متقاضي.

ب) انجام مكاتبات لازم و تنظيم و ارسال دادخواست و لوايح بعنوان وكيل متقاضي.

ج) شركت در جلسات دادرسي و يا ساير جلسات متشكل در رابطه با پرونده.

د) انجام هرگونه اقدام ضروري در جهت حسن اجراي وظايف محوله.

فصل سوم - محل استقرار ونحوه ارتباط:

          ماده 8- اين دفاتر در مراكز دادگستري و يا سپاه پاسداران انقلاب اسلامي مستقر          مي‌گردند و حوزه صلاحيت آنها نيز منطبق با حوزه قضائي مركز دادگستري مربوط مي‌باشد.

          ماده 9- مسئولين و وكلاي منتخب دفاتر در اجراي وظائف خود بايستي همكاري شايسته را با مراجع قضائي بعمل آورند.

          ماده 10- كليه دفاتر موضوع اين آئين‌نامه تحت نظارت دفتر مركزي حمايت قضائي كه درنيروي مقاومت بسيج سپاه تشكيل مي‌گردد انجام وظيفه مي‌نمايند.

          ماده 11- رئيس دفتر مركزي پس از تأييد اداره نيروي انساني ستاد مشترك سپاه، با حكم فرمانده نيروي مقاومت بسيج منصوب مي‌گردد و رؤساي دفاتر تابعه نيز از بين پرسنل رسمي سپاه با حكم فرمانده نيروي مقاومت بسيج منصوب مي‌گردند.

          ماده 12- رؤساي دفاتر حمايت براي كارشناسان خود در رابطه با هر پرونده حكم خاص صادر مي‌نمايند كه كارشناسان دفاتر مي‌توانند به استناد آن كليه اقدامات مربوط را در چارچوب اين آئين‌نامه معمول دارند.

          ماده 13- براي ايجاد هماهنگي درحسن اجراي مفاد اين آئين‌نامه و نيز براي رفع هرگونه مشكل و نارسائي در حين اجراء هيأتي با تركيب ذيل و بر اساس تقاضاي هر يك از اعضاء تشكيل مي‌گردد:

1. نماينده رئيس قوه قضائيه.

2. نماينده ستاد كل نيروهاي مسلح.

3. نماينده وزير دادگستري.

4. معاونت قضائي انضباطي ستاد مشترك سپاه.

5. رئيس دفتر مركزي حمايت.

          ماده 14- پرسنل و كارشناسان دفاتر موظفند ضمن رعايت مفاد اين آئين‌نامه، ساير قوانين و مقررات مربوط به دادرسي و... را نيز رعايت نمايند.

          ماده 15- ستاد مشترك سپاه موظف است، بودجه مورد نياز اجراي اين آئين‌نامه را همه ساله در بودجه جاري خود پيش‌بيني نمايند.

          ماده 16- مفاد اين آئين‌نامه از تاريخ تصويب براي كليه مراجع قضائي و انتظامي و ساير دستگاهها لازم‌الاجراءء بوده و متخلف ازمقررات اين آئين‌نامه بعنوان تخلف از وظائف اداري حسب مورد توسط دادسراي انتظامي قضات و يا توسط مراجع رسيدگي كننده به تخلفات اداري و انضباطي در دستگاه ذيربط تحت تعقيب و رسيدگي قرار خواهد گرفت.

          ماده 17- ستاد مشترك سپاه موظف است، گزارش عملكرد دفتر حمايت را بطور منظم در هر 6 ماه به ستاد كل نيروهاي مسلح ارسال و روند پيشرفت امور را گزارش نمايند. ستاد كل  مي‌تواند بمنظور حسن اجراء اين آئين‌نامه هرگونه نظارت و بازرسي لازم را بعمل آورده و نتيجه را به فرماندهي كل گزارش نمايد.

          ماده 18- اين آئين‌نامه در اجراي ماده 203 قانون استخدامي سپاه، مشتركاً توسط قوه قضائيه، ستاد كل نيروهاي مسلح، وزارتين دفاع و دادگستري و ستاد مشترك سپاه در 18 ماده تهيه و در تاريخ 19/5/1373 به تصويب مقام معظم رهبري و فرماندهي كل قوا رسيده و لازم‌الاجراء گرديده است.

از قــــانون حمايت قضائي از بسيج

مصوب 1/10/1371

000

ماده 3 - كليه افراد موضوع اين قانون چنانچه در حين انجام وظيفه يا به سبب آن كشته، فوت ويا معلول ويا گروگان گرفته شوند حسب مورد شهيد وجانباز وآزاده شناخته شده وتحت پوشش بنياد شهيدانقلاب اسلامي وبنياد مستضعفان وجانبازان انقلاب اسلامي وستاد امورآزادگان قرار مي‌گيرند.    

از قانون اعتبارگواهي بنياد شهيد انقلاب اسلامي در خصوص صدور حكم موت فرضي غايبان مفقودالاثر انقلاب اسلامي و دفاع مقدس در محاكم صالح

(مصوب 20/1/1376)

ماده واحده -  درج آگهي مطابق مواد (1023) قانون مدني و (155) قانون امورحسبي در مورد صدور حكم موت فرضي كساني كه در جريان انقلاب اسلامي ودفاع مقدس مفقودالاثر شده‌اند ضرورت ندارد وگواهي صادر شده توسط عالي ترين مقام اجرايي بنيادشهيد انقلاب اسلامي، براي مرجع رسيدگي كننده به تقاضاي صدورحكم موت فرضي، كافي مي‌باشد.